Xəbər lentiwidget-title-icon

ABŞ-də 4 illik universitet təhsili dəyişir
İlham Əliyev və birinci xanımın şərəfinə rəsmi nahar verilib - FOTOLAR
Çində 200 milyon şagird süni intellekt öyrənəcək
167 illik riyazi məsələ süni intellektlə isbat edilib
Məleykə Abbaszadə rektor köməkçisini işdən çıxardı
Dərsliklərdəki nöqsanların əsas səbəbi - CİDDİ YANLIŞLIQ
Tələbələrdən Məleykə Abbaszadəyə: “Sistemi dəyişin!“
İtaliyada yeni dərslik qərarı birmənalı qarşılanmayıb
IV “Maarifçi” Tələbə-Məzun Forumu keçirilib
9-cu sinifdən sonra kolleclərə qəbul ləğv edilə bilər
Uşaqların energetik içkilərə marağı artır: Nəzarət gücləndiriləcək
AMEA-nın strukturunda dəyişiklik edilib
Media və Yayım Şurası jurnalistlər üçün müsabiqə elan edib
İbtidai siniflərdə imtahanlar ləğv edilə bilər? – Ekspertdən AÇIQLAMA
ATU-da universitet aktivlərinin idarə olunması rəqəmsallaşdırılıb
Paytaxt məktəblərində “Heydər Əliyev irsinin öyrədilməsi” dərslərinə start verilib
Ağdaşda gənclər arasında İİV/QİÇS-lə mübarizə maarifləndirməsi aparılıb
Məktəblilər üçün 10 mindən artıq video dərs hazırlanıb
Fənn kurikulumlarında dəyişiklik: Məzmun yükü azaldılır
Məleykə Abbaszadə BDU-da nələr edəcək? - İlk AÇIQLAMA
Agentliyə yeni şöbə müdiri təyin olunub
Məleykə Abbaszadə Bakı Dövlət Universitetinin kollektivinə təqdim olunub
Abşeron-Xızı Regional Təhsil İdarəsinə yeni müdir təyin olunub
DİM təcrübəsi BDU-nun inkişafına töhfə verəcək
AzTU Pakistan universiteti ilə əməkdaşlığı genişləndirir

NASA şimşək çaxması zamanı meydana gələn qamma şüalarını aşkar edib

NASA şimşək çaxması zamanı meydana gələn qamma şüalarını aşkar edib



NASA-nın Fermi qamma şüaları kosmik teleskopu ildırımlardan gələn qamma şüalarını - kainatın ən yüksək enerjili işıq formalarından bəzilərini aşkar edib.

Bu barədə NASA-nın saytında elmi məqalə dərc olunub.

Yerin səthi üzərində ilıq, nəmli hava yuxarı qalxmağa başlayanda və daha soyuq hava ilə qarşılaşanda, tufan əmələ gəlir. İsti hava yüksəldikcə, su damcıları yaranır. Yuxarıya doğru hərəkət edən su damcıları aşağıya doğru istiqamətlənən buz kristallarına çarparaq elektronları çıxarır və buludda statik yük yaradır. Bu halda fırtınanın üstü müsbət, alt hissəsi isə batareyanın iki ucu kimi mənfi yüklənir. Nəhayət, əks yüklər ətrafdakı havanın izolyasiya xüsusiyyətlərini aradan qaldırmaq üçün şimşək çaxmaları yaradır.

Alimlər ildırımın buludun elektrik sahəsini yenidən konfiqurasiya etməsindən şübhələnirlər. Bəzi hallarda bu, elektronların təxminən işıq sürəti ilə fırtınanın yuxarı hissəsinə doğru hərəkətinə imkan verir və şimşək çaxmaları Yerdəki ən güclü təbii hissəcik sürətləndiricisinə çevrilir. Həmin elektronlar hava molekullarına daxil olduqda, onlar yerüstü qamma şüaları saçır, bu da o deməkdir ki, ildırım tufanları kainatda ən yüksək enerjili işıq formalarını yaradır. Ancaq bu hələ hamısı deyil; onlar antimaddə də yarada bilər. Bəzən qamma şüası bir atoma daxil olur və bir elektron və onun əksi olan pozitron meydana gətirir.

Müəyyən edilib ki, Yerin qamma şüaları kosmik gəminin birbaşa altında olan məkandan 800 kilometrlik məsafədə yanıb-sönür. Bu fenomen kainatdan gələn qamma şüalarının möhtəşəm parıltılarını izləmək üçün istifadə edilən “Burst” monitorinq alətindən istifadə edərək qeydə alınır.

NASA bildirir ki, Yer kürəsində hər an təxminən 1800 ildırım çaxması baş verir. Kosmosda keçirdiyi ilk 10 ildə Fermi teleskopu 5 minə yaxın yerüstü qamma şüaları müşahidə edib. Alimlər hesab edirlər ki, bu hadisələrin daha dəqiq tədqiqi kosmik gəmilərin və təyyarələrin qəzalardan qorunmasına da kömək edəcək.

Oxşar xəbərlər


Bütün xəbərlər

ABŞ-də 4 illik universitet təhsili dəyişir
İlham Əliyev və birinci xanımın şərəfinə rəsmi nahar verilib - FOTOLAR
Çində 200 milyon şagird süni intellekt öyrənəcək
167 illik riyazi məsələ süni intellektlə isbat edilib
Məleykə Abbaszadə rektor köməkçisini işdən çıxardı
Dərsliklərdəki nöqsanların əsas səbəbi - CİDDİ YANLIŞLIQ
Tələbələrdən Məleykə Abbaszadəyə: “Sistemi dəyişin!“
İtaliyada yeni dərslik qərarı birmənalı qarşılanmayıb
IV “Maarifçi” Tələbə-Məzun Forumu keçirilib
9-cu sinifdən sonra kolleclərə qəbul ləğv edilə bilər
Uşaqların energetik içkilərə marağı artır: Nəzarət gücləndiriləcək
AMEA-nın strukturunda dəyişiklik edilib
Media və Yayım Şurası jurnalistlər üçün müsabiqə elan edib
İbtidai siniflərdə imtahanlar ləğv edilə bilər? – Ekspertdən AÇIQLAMA
ATU-da universitet aktivlərinin idarə olunması rəqəmsallaşdırılıb
Paytaxt məktəblərində “Heydər Əliyev irsinin öyrədilməsi” dərslərinə start verilib
Ağdaşda gənclər arasında İİV/QİÇS-lə mübarizə maarifləndirməsi aparılıb
Məktəblilər üçün 10 mindən artıq video dərs hazırlanıb
Fənn kurikulumlarında dəyişiklik: Məzmun yükü azaldılır
Məleykə Abbaszadə BDU-da nələr edəcək? - İlk AÇIQLAMA