Xəbər lentiwidget-title-icon

Ağdaş Dövlət Humanitar Kollecində korrupsiya: Qiymətlər pulla dəyişdirilib?
Qarabağda kadr ehtiyacı peşə hazırlığı ilə qarşılanacaq
Kimya İnstitutunun alimlərinin plastik çirklənməsinin azaldılmasına dair icmal məqaləsi dərc olunub
İxtisas seçimi qəbul balından asılı olmamalıdır - Emin Əmrullayev
Emin Əmrullayev: Peşə hazırlığına cəlb olunanların sayı artırılacaq
"İbtidai sinif müəllimlərinin çoxu ali təhsilli deyil"
“Diplom almaq bilikli olmaq anlamına gəlmir” - Emin Əmrullayev
Baş redaktor İnam Kərimova müraciət edib
Məktəblərin istilik təchizatı ilə bağlı RƏSMİ AÇIQLAMA verilib
AzTU Gürcüstan Texniki Universiteti ilə əməkdaşlığı genişləndirir
UNEC Azərbaycanda və Cənubi Qafqazda 1-cidir
Azərbaycan - Almaniya birgə universiteti yaradıla bilər
Daha 12 ümumi təhsil müəssisəsində inklüziv siniflər yaradılıb
Peşə təhsilində 21 yeni müəssisə tikiləcək
Metronun iki stansiyasında gediş nə vaxta qədər pulsuz olacaq? - Rəsmi
AzMİU Gürcüstan universitetləri ilə əməkdaşlıq edəcək
567 nömrəli marşrutun avtobusları yenilənir
Nazirlik Dövlət İdarəçilik Akademiyası ilə bağlı iddialara cavab verib
Alimlər neft hasilatını artıran kompozisiya yaradıblar
"Elmi fəaliyyəti olmayan universitetlər doktorantı necə hazırlayır?!" - Professorun iradı
Tbilisidə “Study in Azerbaijan” təhsil sərgisi keçirilir
Dərsliklərin ictimai müzakirəsi ilə bağlı RƏSMİ AÇIQLAMA
Emin Əmrullayev Naxçıvanda müəllimlərlə görüşüb
Bu gün Milli Dirçəliş Günüdür
Deputat rus sektoruna maliyyə ayrılmasına etiraz etdi

Oyun Asılılığı (İqromaniya): Virtual Zövqdən Gerçək Fəlakətə

Oyun Asılılığı (İqromaniya): Virtual Zövqdən Gerçək Fəlakətə


Müasir texnologiyanın inkişafı ilə kompüter və mobil oyunlar həyatımızın ayrılmaz bir hissəsinə çevrilib. Əyləncə və istirahət vasitəsi kimi görünən bu oyunlar, bəzən həyat üçün təhlükəli bir asılılığa - iqromaniyaya çevrilir. Bu məqalədə oyun asılılığının psixoloji, nevroloji və sosial aspektlərini, eləcə də dünyada baş vermiş real hadisələr və tədqiqatların nəticələrini təqdim edəcəyəm.


Oyun Asılılığı Nədir?

Oyun asılılığı, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) tərəfindən 2018-ci ildə "Gaming Disorder" adı altında rəsmən xəstəlik kimi tanınmışdır. Bu, bir şəxsin video oyunlara nəzarətsiz maraq göstərməsi və bunun gündəlik həyatına, işinə və münasibətlərinə mənfi təsir etməsidir.

Əsas simptomlar:

Oyunlara nəzarət itkisi (müddət, tezlik, intensivlik)

Real həyatdan çəkilmə

Oyunlara görə sosial, təhsil və ailə problemlərinin yaranması

Oyundan uzaq qalanda narahatlıq və depressiya


Elmi Tədqiqatlar və Sübutlar

1. Beyin Dəyişiklikləri: Çin Elmlər Akademiyasının 2019-cu ildə apardığı bir araşdırmada, oyun asılılığı olan şəxslərin prefrontal korteksində struktur dəyişikliklər olduğu sübut edildi. Bu, qərarvermə və impuls nəzarəti ilə əlaqəlidir.

2. Dopamin Asılılığı: Michigan Universitetində 2020-ci ildə aparılan nevroloji tədqiqat göstərdi ki, oyun zamanı beyində yüksək miqdarda dopamin ifraz olunur – bu, narkotik istifadəsi ilə müqayisə oluna bilər.

3. Sosial izolyasiya və depressiya: Koreyada 2021-ci ildə aparılan 3 illik bir araşdırmada 14-18 yaş arası gənclərin 22%-nin oyunlara görə sosial həyatdan uzaqlaşdığı və depressiya simptomları göstərdiyi aşkarlandı.



Dünyada Oyun Asılılığına dair Real Hadisələr

1. Çin (2017): 17 yaşlı Li Lei adlı yeniyetmə 20 saatlıq oyun seansından sonra ürək çatışmazlığından həyatını itirdi. Bu hadisədən sonra Çin hökuməti uşaqlar üçün oyun vaxtını məhdudlaşdıran qanun qəbul etdi.

2. ABŞ (2020): Bir ata, oğlunun "Fortnite" oyununa düşkünlüyünü müalicə etmək üçün onu 45 günlük rehabilitasiya mərkəzinə yerləşdirdi. Uşaq məktəbdən çıxmış, ailə ilə ünsiyyəti tam kəsilmişdi.

3. Yaponiya (2018): Osaka şəhərində bir qadın həyat yoldaşını "PUBG" oyununa görə boşadı. Səbəb: kişi gecə saatlarında oyun oynayır, ailəsinə laqeyd yanaşırdı.

Psixoloji və Sosial Təsirlər

Yuxu pozuntuları

Akademik performansın zəifləməsi

Ailədaxili münaqişələr

Real həyatda sosial bacarıqların itməsi

Qəzəb və aqressiya artımı

Qarşısının Alınması və Müalicə

Təklif olunan tədbirlər:

Zamanın idarə olunması: Ailə tərəfindən oyun saatlarına nəzarət.

Alternativ fəaliyyətlər: İdman, kitab oxumaq, sosial fəaliyyətlər.

Psixoloji yardım: Koqnitiv-davranış terapiyası (CBT).

Rəqəmsal detoks: Müəyyən müddət texnologiyadan uzaq durmaq.

Nəticə

Oyunlar əyləncə vasitəsidir, lakin balans pozulduqda bu, psixoloji və fiziki sağlamlıq üçün təhlükəli bir asılılığa çevrilə bilər. Maarifləndirmə, ailə nəzarəti və elmi yanaşma ilə bu problemin qarşısını almaq mümkündür. Hər bir valideyn, müəllim və ictimai lider bu məsələdə üzərinə məsuliyyət götürməlidir.

Regional Sosial Təşəbbüslərə Dəstək İctimai Birliyi nin sədri, ekspert Emil Maqalov

Oxşar xəbərlər


Bütün xəbərlər

Ağdaş Dövlət Humanitar Kollecində korrupsiya: Qiymətlər pulla dəyişdirilib?
Qarabağda kadr ehtiyacı peşə hazırlığı ilə qarşılanacaq
Kimya İnstitutunun alimlərinin plastik çirklənməsinin azaldılmasına dair icmal məqaləsi dərc olunub
İxtisas seçimi qəbul balından asılı olmamalıdır - Emin Əmrullayev
Emin Əmrullayev: Peşə hazırlığına cəlb olunanların sayı artırılacaq
"İbtidai sinif müəllimlərinin çoxu ali təhsilli deyil"
“Diplom almaq bilikli olmaq anlamına gəlmir” - Emin Əmrullayev
Baş redaktor İnam Kərimova müraciət edib
Məktəblərin istilik təchizatı ilə bağlı RƏSMİ AÇIQLAMA verilib
AzTU Gürcüstan Texniki Universiteti ilə əməkdaşlığı genişləndirir
UNEC Azərbaycanda və Cənubi Qafqazda 1-cidir
Azərbaycan - Almaniya birgə universiteti yaradıla bilər
Daha 12 ümumi təhsil müəssisəsində inklüziv siniflər yaradılıb
Peşə təhsilində 21 yeni müəssisə tikiləcək
Metronun iki stansiyasında gediş nə vaxta qədər pulsuz olacaq? - Rəsmi
AzMİU Gürcüstan universitetləri ilə əməkdaşlıq edəcək
567 nömrəli marşrutun avtobusları yenilənir
Nazirlik Dövlət İdarəçilik Akademiyası ilə bağlı iddialara cavab verib
Alimlər neft hasilatını artıran kompozisiya yaradıblar
"Elmi fəaliyyəti olmayan universitetlər doktorantı necə hazırlayır?!" - Professorun iradı